Jaarverslag 2016
van het Dordts Patriciërshuis,
museum aan de Maas

Inleiding

In februari werd de buurt opgeschrikt door een enorm lawaai! Omdat de kademuur van de Wolwevershaven diende te worden hersteld moest een aantal lommerrijke kastanjebomen het veld ruimen.

Enige maanden later kwam er een groot schip van de aannemer de haven binnenvaren en kon het “feest” beginnen. De rest van het jaar was er sprake van een enorme geluidsoverlast in het havengebied en werd het museum vanaf de overkant van de haven geheel aan het zicht onttrokken door meterslange bouwhekken.

Vrijwilligers en bestuur van het museum lieten zich hierdoor niet ontmoedigen en getroostten zich nog meer inspanningen dan normaal om bezoekers naar het museum te trekken.

Tentoonstellingen

Afgelopen jaar heeft het Dordts Patriciërshuis de volgende tentoonstellingen georganiseerd:

Een Rotterdamse ateliernalatenschap
Deze ateliernalatenschap bevat een unieke, nimmer geëxposeerde collectie tekeningen, studies, schilderijen en decoratieve ontwerpen van vijf generaties kunstenaars. De collectie, die meer dan 1.000 tekeningen omvat, is sinds 1992 ondergebracht bij de stichting Cornelis Bakker.

Uit deze enorme collectie is door de aan het Dordts Patriciërshuis verbonden kunsthistoricus Cees de Geus een selectie gemaakt van werken van Augustus Christian Hauck en zijn schoonzoon Cornelis Bakker.
In het najaar van 2015 is het werk van Hauck getoond; vanaf januari 2016 was Cornelis Bakker aan de beurt.

Glassfever
De initiatiefnemers van het museum waren van plan om het eerste lustrum op te luisteren met een fototentoonstelling over hun geliefde stad Venetië. Hoe deze passie tot stand is gekomen kunt u hier lezen in een artikel in de jaarkroniek van “De Poorters van Venetië”.

Eind 2015 ontvingen zij een telefoontje of zij interesse hadden om samen met het Dordrechts museum en Dordtyart te participeren in een tentoonstelling over hedendaagse glaskunst. Dit kon bijna geen toeval meer zijn en paste naadloos in bovengenoemd plan.
Vergezeld door secretaris Hans van Herwijnen en tolk/vertaler Luigi Barone besloot penningmeester Laurens Gooshouwer deel te nemen aan de door het Dordrechts museum georganiseerde kennismakingsreis naar Venetië, waarvoor ook de Nederlandse pers werd uitgenodigd.

Bij aankomst in Venetië stond als eerste een bezoek aan een glasblazerij op het eiland Murano op het programma.

Daarna was het tijd voor een bezoek aan de werkplaats en het atelier van Adriano Berengo. Hij inspireert hedendaagse kunstenaars van naam tot het maken van onderscheidende werken in glas en blaast op die manier de glasindustrie van Murano nieuw leven in. Uit zijn collectie werd een groot aantal objecten geselecteerd, die onder de naam “Glassfever” zouden worden getoond op vier locaties in Dordrecht.
Speciale aandacht van de delegatie van het Dordts Patriciërshuis ging uit naar een bronzen boom met bloemen van Muranoglas, die een plekje zou krijgen op het buitenterras van het museum.

Vlnr Hans van Herwijnen, Luigi Barone en Laurens Gooshouwer

Later in de middag stond een bezoek aan het stadhuis van Venetië op het programma, waarbij de wethouder van cultuur haar waardering uitsprak voor het plan om een tentoonstelling in Dordrecht te organiseren.

Vol enthousiasme werd de thuisreis aanvaard in afwachting van de kunstwerken, die in grote vrachtwagens naar Dordrecht zouden worden vervoerd. Eind april was het eindelijk zover en arriveerden de zorgvuldig verpakte werken aan de Wolwevershaven.

Als eerste was het de beurt aan eerdergenoemde bronzen boom van het Argentijnse echtpaar Lucy en Jorge Orta.

Daarna werden diverse andere kunstwerken uitgeladen en als laatste kwam er een glazen tafel met bijbehorende vazen uit de verpakking van de Rotterdamse kunstenaar Klaas Gubbels. Deze kreeg een mooi plekje in de Maaskamer en ging daar, evenals de andere kunstwerken, de dialoog aan met de klassieke ambiance van het Dordts Patriciërshuis.

Lezing Kitty Laméris
Het museum wordt al enige jaren gesteund door een aantal regionale bedrijven, verenigd in het “Patriciërsgilde”. Speciaal voor deze leden werd een lezing georganiseerd door Kitty Laméris, die regelmatig te zien is in het bekende TV-programma “Tussen kunst en kitsch”.
Op een zeer boeiende wijze vertelde zij over de eeuwenoude techniek van het glasblazen.

Daarna vond de opening plaats van de fototentoonstelling over Venetië. Awardwinnend reisfotograaf Frank Peters vertelde over zijn eerste kennismaking met deze stad en de techniek met lange sluitertijden die hij voor zijn prachtige foto’s gebruikte.

Een dag later vond de officiële opening van “Glassfever” plaats in Dordtyart, waar de penningmeester een exemplaar van de prachtig vormgegeven catalogus van de tentoonstelling in ontvangst mocht nemen.

Na deze goed bezochte opening konden de bezoekers de locaties bezoeken waarbij de vrijwilligers van het Dordts Patriciërshuis meteen de handen vol hadden om de grote bezoekersstromen in goede banen te leiden.

De dag werd afgesloten met een geanimeerde borrel in de tuin van het Dordrechts museum waar de penningmeester door Kitty Laméris werd voorgesteld aan Klaas Gubbels.

Na een wat aarzelende start heeft de tentoonstelling zeer veel bezoekers getrokken. Met pijn in het hart hebben wij afscheid moeten nemen van de bronzen boom, die letterlijk een leegte op het terras heeft achtergelaten.

Wij danken de mede-initiatiefnemers Dordtyart en het Dordrechts museum voor de prettige samenwerking!

Cornelis en Hendrik Kuipers en hun Dordtse tijdgenoten
Direct na afloop van “Glassfever” in september ging het Dordts Patriciërshuis weer terug naar haar 18de eeuwse “roots” met een tentoonstelling over Cornelis Kuipers en zijn zoon Hendrik.

Toen de initiatiefnemers van het museum het huis aan de Wolwevershaven aankochten troffen zij in een tweetal vertrekken haardstukken aan van de 18de -eeuwse Dordtse schilder Cornelis Kuipers. Omdat van deze schilder slechts een klein oeuvre bekend bleek te zijn besloten zij zoveel mogelijk werk van hem te gaan verzamelen. Het leek hen dan ook gepast om het eerste lustrum van het museum te wijden aan deze tamelijk onbekend gebleven schilder. Het hoogtepunt in zijn werk vormen twee prachtige bloemstillevens, die in het verleden zijn uitgeleend aan het Frans Halsmuseum, het Rijksmuseum Twente en het Dordrechts museum.

Voor deze tentoonstelling werd van de stichting Blussé van Oud-Alblas werd een portret in bruikleen verkregen en van een particulier een schilderij dat zeer mooi aansluit bij het haardstuk in de ontvangstkamer.

Eind 2015 konden twee pendantportretten van een echtpaar, getekend door Hendrik Kuipers (1764-1798) worden aangekocht. Het werk van deze oudste zoon van Cornelis Kuipers, die reeds op de jeugdige leeftijd van 34 jaar overleed, is uiterst zeldzaam.
Het bestuur van het Dordts Patriciërshuis was dan ook zeer verguld toen het Rijksmuseum een bruikleenaanvraag honoreerde van een aantal tekeningen, waaronder een medaillonportret van zijn vader Cornelis en een zelfportret, dat ontstond een jaar voor zijn overlijden.

Online magazine

Geïnspireerd door de toename van de bezoekersaantallen en de daarmee gepaard gaande stijging van het aantal abonnees op onze nieuwsbrief bracht een vrijwilliger ons op het idee om deze in een nieuw jasje te steken. Voorafgaand aan de tentoonstelling “Glassfever” in combinatie met de fototentoonstelling lanceerden wij u ons nieuwe online magazine www.patriciershuispresents.nl, een geweldig medium waarin wij met verhalen, foto's en video's nog meer beleving willen genereren.
Wij hopen dat dit de lezers van de nieuwsbrief zal verleiden tot een (hernieuwd) bezoek aan ons museum.

Jubileumboek

Zoals hierboven reeds werd opgemerkt is de schilder Cornelis Kuipers tamelijk onbekend gebleven en zijn er nauwelijks wetenschappelijke publicaties bekend over zijn leven en werk. Het was een langgekoesterde wens van het bestuur om hier verandering in te brengen. Het eerste lustrum van het museum in oktober 2016 vormde dan ook een mooie aanleiding om Dr Richard Harmanni te benaderen voor een artikel over deze schilder. Tegelijkertijd werden er ook gesprekken met andere auteurs gevoerd met de vraag of deze bereid waren om de overige delen van de collectie te beschrijven. Deze reageerden zonder uitzondering positief en langzaam ontstond de gedachte om het jubileum op te luisteren met een boek over de collectie, de bewoners- en bouwhistorie en de politieke situatie in de periode die in het museum centraal staat.
Het ervaren duo Cees Esseboom en Herman van Duinen werd bereid gevonden om de redactie, respectievelijk vormgeving ter hand te nemen en Marco de Nood heeft wekenlang prachtige foto’s gemaakt van de collectie schilderijen, tekeningen, meubels en andere gebruiksvoorwerpen.
Na maandenlang hard werken zag het door RAD gedrukte boek in september het licht. Omdat het museum geheel draait op vrijwilligers vond het bestuur het gepast om het boek tijdens de vrijwilligersbijeenkomst in die maand als eerste aan hen aan te bieden.
Na een rondleiding door Joseph Estié, die regelmatig te zien is in het bekende TV-programma “Tussen kunst en kitsch”, werd het boek door hem gesigneerd en overhandigd aan de vrijwilligers.

(click hier voor een recensie in het magazine van de historische vereniging “Oud Dordrecht”).

Educatie

Jaarlijks ontvangt het museum diverse schoolklassen. Bezoekers van het eerste uur zijn de leerlingen van de meubelvakschool in Rotterdam (HMC).

Tevens werd een aantal klassen van Scholengemeenschap “De Lage Waard” te Papendrecht ontvangen.

Uitbreiding collectie

Uit de enthousiaste reacties van de bezoekers in het gastenboek blijkt dat de bezoekers het zeer waarderen dat zij in elk vertrek vrij kunnen rondlopen. Dit brengt met zich mee dat de kamers niet vol met meubels kunnen worden gezet, hetgeen in de 18de eeuw gelukkig ook niet het geval was. Desalniettemin kende de collectie op meubelgebied een aantal lacunes, die in 2016 grotendeels kon worden opgevuld met een aantal aanwinsten.
Als “blikvanger” in de ontvangstkamer kon een prachtige Lodewijk XVI-tafel worden verworven.
In de woonkamer werd een plek ingeruimd voor een bureau-tafeltje in Cuba mahonie en een mahoniehouten uitklaptafel.

Overige activiteiten

In 2016 werden diverse andere activiteiten georganiseerd. Zo werd in mei de kelder beschikbaar gesteld om de vrijwilligers van het tweejaarlijkse evenement “Dordt in Stoom” te huisvesten.

In september was het museum deelnemer aan de Open Monumentendagen en in december was de kelder wederom opengesteld tijdens de drukbezochte Kerstmarkt.

Tot slot

De in de inleiding genoemde bouwhekken waren helaas in december nog aanwezig maar desondanks heeft het museum in 2016 ruim 10.000 betalende bezoekers mogen ontvangen. Omdat onze partner Higtealicious dat jaar een vergelijkbaar aantal high tea’s heeft geserveerd heeft het Dordts Patriciërshuis in totaal meer dan 20.000 gasten “over de vloer” gehad.
Door de enorme betrokkenheid van vrijwilligers, bestuur en medewerkers van Hightealicious is een en ander in een goede sfeer en harmonie verlopen.

Pal voor de jaarwisseling ontving het Dordts Patriciërshuis nog een zeer verheugend bericht. Na een zeer zwaar “toelatingsexamen” werd het museum erkend als geregistreerd museum hetgeen inhoudt dat het voorlopig lidmaatschap van de museumvereniging is omgezet in een definitief lidmaatschap!

Dit geeft een ieder weer veel energie om ook van 2017 een succesvol jaar te maken!

Mei 2017